รักษ์เกษตร

All posts tagged รักษ์เกษตร

รักษ์เกษตร : มาผลิตสารควบคุมแมลงศัตรูพืช…ไว้ใช้เองกันเถอะ

Published November 13, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/453206

x

รักษ์เกษตร : มาผลิตสารควบคุมแมลงศัตรูพืช…ไว้ใช้เองกันเถอะ

วันอังคาร ที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม ผมอยากทราบวิธีการผลิตสารควบคุมแมลงศัตรูพืช ที่ผลิตใช้ได้เอง มีพิษน้อย ปลอดภัยต่อผู้บริโภคและเกษตรกรผู้ใช้

วิทยา แสงศิลป์

อ.เมือง จ.อ่างทอง

คำตอบ

เกษตรกร คุ้นเคยกับการใช้สารเคมีควบคุมแมลงศัตรูพืชมานาน ในขณะที่ทางภาครัฐได้กำลังพิจารณาสนับสนุนการยกเลิกใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช3 ชนิด ได้แก่ พาราควอต ไกลโฟเซต และ คลอร์ไพริฟอส นั้น เกษตรกรเองจึงจำเป็นต้องหาทางเลือกใหม่ในการกำจัดแมลงศัตรูพืชในไร่นาของตน ทางเลือกใหม่นั้นก็คือ การผลิตสารควบคุมแมลงศัตรูพืชไว้ใช้เองโดยใช้สารเร่ง พด.7 ที่กรมพัฒนาที่ดินได้คิดค้นและส่งเสริมให้เกษตรกรใช้

การใช้สารเคมีปราบศัตรูพืชมากเกินความจำเป็น และส่งผลเสียหายเป็นอย่างมากต่อระบบนิเวศ ดังนั้น การใช้จุลินทรีย์ที่มีความสามารถในการผลิตสารควบคุมแมลงศัตรูพืช ซึ่งเป็นจุลินทรีย์ที่ผลิตโดยกรมพัฒนาที่ดิน คือ สารเร่ง พด.7

สารเร่ง พด.7เป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติในการเพิ่มประสิทธิภาพการหมักและย่อยสลายพืชสมุนไพรต่างๆ ในสภาพที่ไม่มีออกซิเจน เพื่อผลิตสารป้องกันแมลงศัตรูพืช สารป้องกันแมลงศัตรูพืชที่ผลิตจากสารเร่ง พด.7 เป็นน้ำหมักชีวภาพ ที่ได้จากการย่อยสลายพืชสมุนไพร โดยกิจกรรมจุลินทรีย์ในสภาพที่ไม่มีออกซิเจน จะได้ของเหลวสีน้ำตาลใส ซึ่งประกอบด้วยกรดอินทรีย์หลายชนิดในปริมาณสูง รวมทั้งสารออกฤทธิ์ประเภทต่างๆ และสารไล่แมลงที่สกัดได้จากพืชสมุนไพรชนิดนั้นๆ ใช้ในการป้องกันศัตรูพืช เช่น เพลี้ยต่างๆ หนอนเจาะผลและลำต้น หนอนใยผัก หนอนชอนใบ หนอนคืบ หนอนกระทู้ หนอนกอ ไรแดง และแมลงหวี่ เป็นต้น
วิธีทำการผลิตสารควบคุมแมลงศัตรูพืช โดยสารเร่ง พด.7สารเร่ง พด.7 จำนวน 1 ซอง ผลิตได้จำนวน 50 ลิตร ใช้เวลาหมัก 20 วันมีวิธีทำดังนี้

1. การเตรียมวัสดุ ได้แก่ 1) พืชสมุนไพร (ชนิดพืชสมุนไพร ได้แก่ ตะไคร้หอม หางไหล บอระเพ็ด ข่า ฟ้าทะลายโจรเปลือกแค หนอนตายหยาก เมล็ดสะเดา ใบว่านเศรษฐี หมาก เมล็ดน้อยหน่า เมล็ดเงาะ ยาสูบ ขิง มะกรูด ตะไคร้ พริกไทย พญาไร้ใบ สาบเสือ ผลสบู่ดำ ใบโหระพาฯลฯ) จำนวน 30 กก. 2)กากน้ำตาล จำนวน 10 กก. 3)น้ำ จำนวน 50 ลิตรและ 4)สารเร่ง พด.7 จำนวน 1 ซอง

2. ขั้นตอนการทำ

1) สับพืชสมุนไพรให้เป็นชิ้นเล็ก ทุบหรือตำให้แตกนำพืชสมุนไพร และน้ำตาล ใส่ลงในถังหมัก ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน

2)ละลายสารเร่ง พด.7 ในน้ำ 50 ลิตร ผสมให้เข้ากันนาน 5 นาที เทลงในถังหมักผสมคลุกเคล้าให้เข้ากันอีกครั้งปิดฝาไม่ต้องสนิท และตั้งไว้ในที่ร่ม ใช้ระยะเวลาในการหมัก 20 วัน

3) สังเกตสารควบคุมแมลงศัตรูพืชที่ได้ จะมีลักษณะคือ การเจริญของจุลินทรีย์ลดลงกลิ่นแอลกอฮอล์ลดลง มีกลิ่นเปรี้ยวมากขึ้นไม่มีฟองก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ของเหลวจะเป็นสีน้ำตาลใสและมีค่า pH ต่ำกว่าหลังจากนั้นนำไปขยายให้เจือจาง และนำไปฉีดพ่นต่อไป

เกษตรกร สามารถขอคำปรึกษาและรับสารเร่ง พด.7 ได้ที่กรมพัฒนาที่ดิน หรือสำนักงานพัฒนาที่ดิน ในจังหวัดของท่านได้นะครับ

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : ไม่เผา ..ไถกลบตอซัง ลดมลพิษ

Published November 8, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/451723

รักษ์เกษตร : ไม่เผา ..ไถกลบตอซัง ลดมลพิษ

รักษ์เกษตร : ไม่เผา ..ไถกลบตอซัง ลดมลพิษ

วันอังคาร ที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม ผมพบเห็นการเผาตอซังข้าว
เป็นประจำ อยากทราบว่ามีโทษอะไรบ้างครับ

ศรอินทร์ ธงธาราม

อ.ศรีประจันต์จ.สุพรรณบุรี

คำตอบ

ฝุ่นควันพิษจากการทำการเกษตรไม่ใช่เกิดจากการเผาอ้อยแต่เพียงอย่างเดียว แต่ในนายังมีการเผาตอซังด้วย โดยเฉพาะในภาคกลาง ชาวนาส่วนใหญ่ปลูกข้าว 2-3 ครั้ง/ปี ดังนั้น หลังการเก็บเกี่ยวข้าว ชาวนาบางส่วนจึงใช้วิธีเผาตอซัง เพราะเป็นวิธีกำจัดตอซังได้เร็วและใช้แรงงานน้อย เพื่อให้ได้ผลผลิตตามรอบที่ต้องการแต่การกระทำเช่นนั้น เป็นการทำลายดิน และทำให้เกิดภาวะโลกร้อน

เกษตรกรที่เตรียมพื้นที่สำหรับปลูกข้าว โดยทำการเผาตอซังข้าว เพื่อให้เกิดความสะดวกในการไถเตรียมดิน หรือเพื่อต้องการกำจัดวัชพืชและแมลงศัตรูพืชนั้น จะมีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของดินทั้งทางด้านกายภาพ เคมี และชีวภาพ เนื่องจากความร้อนจากการเผาตอซัง

ผลเสียจากการเผาตอซังนักวิชาการเกษตร ได้รายงานสรุปได้ ดังนี้

1)ปริมาณจุลินทรีย์ในดินหลายชนิดลดลงหลังการเผาตอซังไปทำลายจุลินทรีย์ และแมลงที่เป็นประโยชน์ในดิน ทำให้ปริมาณและกิจกรรมของจุลินทรีย์ในดินลดลง เช่น กิจกรรมการเปลี่ยนก๊าซไนโตรเจนจากบรรยากาศให้อยู่ในรูปของสารประกอบไนโตรเจนที่พืชนำไปใช้ประโยชน์ได้ และการย่อยสลายอินทรียสารเป็นการเพิ่มธาตุอาหารให้แก่ดิน นอกจากนั้นตัวอ่อนของแมลงศัตรูพืช เช่น ตัวห้ำ ตัวเบียนที่อาศัยอยู่ในดินหรือตอซังพืชรวมทั้งจุลินทรีย์ที่สามารถควบคุมโรคพืชถูกเผาทำลายไป ซึ่งหากระบบนิเวศน์ของดินไม่สมดุลจะทำให้การแพร่ระบาดของโรคเกิดได้ง่ายขึ้น

2)ทำให้ดินแน่นทึบอัตราการซึมของน้ำช้าลง การไหลทางแนวราบสูงขึ้น ทำให้เกษตรกรต้องใช้น้ำมากกว่าปกติในการปลูกพืช ทำให้โครงสร้างของดินเปลี่ยนแปลงไป อนุภาคของดินจับตัวกันแน่นและแข็ง ทำให้รากพืชแคระแกร็น ไม่สมบูรณ์และอ่อนแอ การหาอาหารลดลงรวมทั้งเชื้อโรคพืชสามารถเข้าทำลายได้ง่าย

3)การเผาตอซัง ภายหลังการเก็บเกี่ยวข้าว เป็นการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากพื้นดินสู่บรรยากาศ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อน

4)ทำให้ปริมาณไนโตรเจนบนผิวดินลดลง ส่วนค่าความเป็นกรดเป็นด่างของดิน (pH)ของบริเวณผิวดินเพิ่มขึ้นเล็กน้อย เมื่อน้ำท่วมคราวต่อไปจะมีการปรับ pH ให้เข้าสู่สภาพเดิมอีก

5) สูญเสียอินทรียวัตถุ และธาตุอาหารในดิน คาร์บอนและอินทรียวัตถุในดินเมื่อถูกเผาจะกลายเป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สูญเสียไปในบรรยากาศ ส่วนธาตุอาหารจะแปรสภาพให้อยู่ในรูปที่สามารถสูญเสียไปจากดินได้ง่าย

6) สูญเสียน้ำในดิน การเผาตอซังพืชทำให้ผิวดินมีอุณหภูมิสูงถึง 90 องศาเซลเซียส น้ำในดินจะระเหยสู่บรรยากาศอย่างรวดเร็ว ทำให้ความชื้นของดินลดลง

มักมีคำถามว่า การไถกลบตอซังข้าวดีอย่างไร หน่วยงานทางด้านการเกษตรได้มีข้อสรุปไว้ดังนี้

1) ช่วยปรับปรุงคุณสมบัติทางกายภาพของดินทำให้ดินโปร่ง ร่วนซุย ง่ายต่อการเตรียมดิน การปักดำกล้า และทำให้ระบบรากพืชสามารถแพร่กระจายในดินได้มากขึ้นทำให้การระบายอากาศของดินเพิ่มมากขึ้นและเพิ่มการซึมผ่านของน้ำ และการอุ้มน้ำของดินให้ดีขึ้น

2) ช่วยปรับปรุงคุณสมบัติทางเคมีของดินเป็นการเพิ่มธาตุอาหารให้แก่ดินโดยตรง ถึงแม้ปริมาณธาตุอาหารจะมีไม่มากเมื่อเปรียบเทียบกับปุ๋ยเคมี แต่จะมีธาตุอาหารครบถ้วนตามที่พืชต้องการ ทั้งธาตุอาหารหลัก ได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมธาตุอาหารรอง ได้แก่ แคลเซียม แมกนีเซียม และกำมะถันและจุลธาตุ ได้แก่ ธาตุเหล็ก แมงกานีส ทองแดง สังกะสี โบรอน โมลิบดินัม และคลอรีน โดยช่วยดูดและยึดธาตุอาหารจากการใส่ปุ๋ยเคมีไม่ให้สูญเสียไปจากดินซึ่งพืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ และลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีและช่วยเพิ่มความต้านทานการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดเป็นด่างของดินทำให้การเปลี่ยนแปลงไม่รวดเร็วจนเป็นอันตรายต่อพืชช่วยลดความเป็นพิษของเหล็กและแมงกานีสในดินและช่วยลดความเป็นพิษจากดินเค็มอีกด้วย

3)ช่วยปรับปรุงคุณสมบัติทางชีวภาพของดินอินทรียวัตถุเป็นแหล่งอาหารและแหล่งพลังงานของจุลินทรีย์ดินมีผลทำให้ปริมาณและกิจกรรมของจุลินทรีย์เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงธาตุอาหารในดินให้อยู่ในรูปที่เป็นประโยชน์ต่อพืชและช่วยการเพิ่มปริมาณหรือจำนวนของจุลินทรีย์ดินมีผลช่วยลดปริมาณเชื้อสาเหตุโรคพืชบางชนิดในดินลดน้อยลง

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : มาทำปุ๋ยคอกหมักกันเถอะ

Published November 7, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/450214

x

รักษ์เกษตร : มาทำปุ๋ยคอกหมักกันเถอะ

วันอังคาร ที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม การทำปุ๋ยคอกหมัก จากปุ๋ยคอกมูลวัว มีวิธีทำอย่างไรบ้าง และมีประโยชน์อย่างไรบ้างครับ

สายชล ละองทอง

อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี

คำตอบ

ปุ๋ยคอกมูลวัวเป็นปุ๋ยคอกที่หาง่ายและมีปริมาณมากมูลวัวที่ยังเปียกหรือสดอยู่ กว่าจะย่อยสลายเป็นปุ๋ยคอกต้องใช้เวลานาน จึงจะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ปุ๋ยคอกสดๆ ที่นำไปใช้โดยที่ยังไม่ผ่านกระบวนการย่อยสลาย มีธาตุอาหารมากก็จริง แต่พืชจะยังไม่สามารถนำไปใช้ได้ เนื่องจากจุลินทรีย์ในดินจะดึงไนโตรเจนจากพืชมาช่วยในการย่อยสลายปุ๋ยคอก จึงทำให้พืชขาดไนโตรเจนในช่วงนั้น จนเป็นสาเหตุให้
ใบเหลือง วิธีการที่เร็วที่สุดที่จะทำปุ๋ยคอกสดให้ย่อยสลายได้อย่างรวดเร็วคือ การทำปุ๋ยคอกหมัก

การทำปุ๋ยคอกหมัก

1. เตรียมวัสดุส่วนประกอบ ปุ๋ยคอก 1 กระสอบ แกลบ 1 กระสอบ รำข้าว 1 กระสอบ น้ำหมักชีวภาพที่เจือจาง1 ลิตรกากน้ำตาล 1 ลิตรและน้ำสะอาด 25 ลิตรหรือมากกว่า

2. ขั้นตอนการทำมีดังนี้

1) ขั้นแรก นำปุ๋ยคอกที่ได้มาตากแดดให้แห้งเกลี่ยให้โดนแดดทิ้งไว้ 1-2 แดด ถ้าปุ๋ยคอกที่ได้มาแห้งแล้ว สามารถใช้ได้เลย จากนั้นให้เตรียม
ส่วนผสมให้พร้อม ได้แก่ ปุ๋ยคอก รำข้าวแกลบอัตราส่วน 1:1:1 เทส่วนผสมทั้งหมดลงพื้นใช้จอบเกลี่ยคลุกเคล้าให้เข้ากัน

2) ขั้นที่สอง ให้นำน้ำสะอาดน้ำหมักชีวภาพที่เจือจาง และกากน้ำตาล มาผสมให้เข้ากันแล้วนำไปราดรดที่กองปุ๋ยคอกที่เตรียมไว้ จากนั้นใช้จอบคลุกเคล้าให้เข้ากัน ลองใช้มือบีบดู ต้องไม่แห้งหรือไม่เปียกเกินไป ถ้ายังแห้งอยู่ เพิ่มน้ำอีก แล้วใช้จอบเกลี่ยไปด้วยเรื่อยๆจากนั้นตักใส่กระสอบ ตั้งไว้ในที่อากาศถ่ายเทสะดวก ในวันแรก ให้เปิดปากถุงดู จะพบว่าปุ๋ยคอกร้อนมาก จึงต้องเปิดปากกระสอบไว้ ให้ความร้อนของตัวปุ๋ยระบายออกไป

3) ขั้นตอนที่สาม ให้สังเกตว่า

-เมื่อผ่านไป 2 วัน ตัวปุ๋ยเริ่มหายร้อน และเริ่มย่อยสลาย สังเกตจากมีฝ้าขาวเกิดขึ้นอยู่ทั่วไป

-ผ่านไป 3 วัน บางส่วนเริ่มย่อยสลายแล้ว

-ผ่านไป 5 วัน ลองใช้มือกำบีบดูสังเกตดูว่าจะเป็นขุยเกิดขึ้น

-ผ่านไป 7 วัน จับขึ้นมาบีบดูสังเกตดูว่า ตัวปุ๋ยมีลักษณะแห้งเป็นฝุ่นเกิดขึ้น

3. ขั้นการนำไปใช้หลังจากนั้นไปประมาณ 1 สัปดาห์ สามารถนำไปใช้กับพืชได้แล้ว

ประโยชน์ของปุ๋ยคอกหมักทำให้ดินมีความร่วนซุย จากองค์ประกอบของดินที่มีดิน อินทรียวัตถุ น้ำและอากาศในสัดส่วนที่เหมาะสม ช่วยปรับสภาพ pH ของดิน ให้เหมาะสมกับการปลูกพืช ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ทั้งปริมาณอินทรียวัตถุ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และแร่ธาตุอาหารทำให้ธาตุอาหารถูกพืชนำไปใช้ได้รวดเร็วขึ้น ช่วยในการย่อยสลายซากพืช ซากสัตว์ในดิน ช่วยเพิ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในดินทั้งยังช่วยต้านการแพร่ของจุลินทรีย์ที่ก่อโรคพืชชนิดต่างๆในดินและช่วยดูดซับความชื้นไว้ในดินให้นานขึ้น ทำให้ดินชุ่มชื้นตลอดเวลา

รักษ์เกษตร : เกษตรอินทรีย์ไม่ง่ายอย่างที่คิด

Published October 22, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/448763

x

รักษ์เกษตร : เกษตรอินทรีย์ไม่ง่ายอย่างที่คิด

วันอังคาร ที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม ถึงเวลาหรือยังครับที่เกษตรกรต้องหันมาทำเกษตรอินทรีย์กันอย่างจริงจังครับขอความรู้เรื่องนี้เพิ่มเติมด้วยครับ

เกรียงศักดิ์ อมรชัยการ

อ.เมือง จ.สุรินทร์

คำตอบ

จากมาตรการจำกัดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช 3 ชนิด ได้แก่ พาราควอต คลอไฟริฟอสและไกลโฟเซต ที่คณะกรรมการวัตถุอันตรายได้มีความเห็นชอบ เมื่อเดือนเม.ย.2562 ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จะได้พิจารณาออกประกาศเกี่ยวกับข้อบังคับในการใช้สารทั้ง 3 ชนิดต่อไป การปฏิเสธการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชร้ายแรงนั้น เกษตรกร จึงจำเป็นต้องปรับวิธีทำการเกษตรของตนเอง มาเป็นเกษตรอินทรีย์ มาทำเกษตรปลอดสารเคมีและเกษตรไร้สารพิษที่มีผลกระทบต่อกลไกและกระบวนการของระบบนิเวศน้อยที่สุด

เกษตรอินทรีย์ คืออะไร เกษตรอินทรีย์ คือการทำการเกษตรด้วยหลักธรรมชาติ บนพื้นที่การเกษตรที่ไม่มีสารพิษตกค้างและหลีกเลี่ยงจากการปนเปื้อนของสารเคมีทางดิน ทางน้ำ และทางอากาศเพื่อส่งเสริมความอุดมสมบูรณ์ของดิน ความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมให้กลับคืนสู่สมดุลธรรมชาติโดยไม่ใช้สารเคมีสังเคราะห์หรือสิ่งที่ได้มาจากการตัดต่อพันธุกรรม ใช้ปัจจัยการผลิตที่มีแผนการจัดการอย่างเป็นระบบในการผลิตภายใต้มาตรฐานการผลิตเกษตรอินทรีย์ให้ได้ผลผลิตสูง ทั้งยังอุดมด้วยคุณค่าทางอาหารและปลอดสารพิษโดยมีต้นทุนการผลิตต่ำเพื่อคุณภาพชีวิต ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง และนำไปสู่การผลิตในระบบเกษตรอินทรีย์ที่ยั่งยืน

เกษตรกร ที่ต้องการทำการเกษตรในระบบเกษตรอินทรีย์ จึงจำเป็นที่จะต้องมีความรู้มากพอที่จะหาปัจจัยการผลิตเพื่อทดแทนการใช้สารเคมี เพื่อทำการผลิตให้ได้ปริมาณและคุณภาพทัดเทียมกับการผลิตในระบบเกษตรเคมี การผลิตพืชในระบบเกษตรอินทรีย์ ปัจจัยที่สำคัญมาก ได้แก่ การจัดการดิน น้ำ และปุ๋ย เพื่อเพิ่มผลผลิตพืช และจัดการศัตรูพืช โดยไม่พึ่งพาสารเคมี เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในผลผลิตที่ดี

แนวคิดพื้นฐานที่สำคัญของเกษตรอินทรีย์มีดังนี้

1. เกษตรอินทรีย์เป็นการทำการเกษตรแบบองค์รวม ซึ่งแตกต่างจากระบบเกษตรเคมีที่มุ่งเน้นการใช้ปัจจัยการผลิตต่างๆ เพื่อเพิ่มผลผลิตเฉพาะพืชที่ปลูก ไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบต่อทรัพยากรการเกษตรหรือนิเวศการเกษตร ส่วนการทำเกษตรอินทรีย์แบบองค์รวม จะให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และระบบนิเวศการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของดินการรักษาแหล่งน้ำให้สะอาด และการฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพโดยยึดแนวทางเกษตรอินทรีย์ที่อาศัยกลไกและกระบวนการของระบบนิเวศในการทำการผลิต

2. เกษตรอินทรีย์เป็นการผลิตพืชที่ใช้ปัจจัยการผลิตที่ได้จากธรรมชาติ เช่น ใช้พันธุ์พืชที่มีการขยายพันธุ์ตามธรรมชาติ ใช้ปุ๋ยและสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่ได้มาจากวัสดุธรรมชาติ ไม่ใช้สารเคมีสังเคราะห์ เช่น ปุ๋ยเคมี และสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช ยาฆ่าแมลง ยาฆ่าเชื้อรา และยากำจัดวัชพืช รวมถึงสิ่งมีชีวิตดัดแปลงทางพันธุกรรม

3.เกษตรอินทรีย์เป็นระบบการจัดการปัจจัยการผลิตที่เหมาะสมและยั่งยืนจะต้องนำไปสู่ระบบการผลิตและปฏิบัติได้จริง มุ่งเน้นใน 3 เรื่องคือ การจัดการดินและน้ำการจัดการปุ๋ย และการกำจัดศัตรูพืช

4. เกษตรอินทรีย์เป็นระบบที่ให้ความสำคัญกับการสร้างสมดุลย์ของวงจรของธาตุอาหารการประหยัดพลังงานการอนุรักษ์ระบบนิเวศการเกษตร และการฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ

เกษตรอินทรีย์จึงเป็นการเกษตรที่ให้ความสำคัญกับการทำไร่นาเชิงสร้างสรรค์เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศการเกษตรในไร่นาเกษตรกรอินทรีย์ จึงมีการพัฒนาการเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติและการบริหารจัดการไร่นาของตน ก่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างแท้จริงโดยอาจเริ่มต้นจากการปฏิบัติแบบปลอดสารพิษไปก่อน จนเกิดความชำนาญ แล้วค่อยเพิ่มความเข้มข้นของการปฏิบัติที่มุ่งสู่เกษตรอินทรีย์ต่อไป

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : โลกร้อน ผลกระทบกับการแก้ไข

Published October 17, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/447191

รักษ์เกษตร : โลกร้อน ผลกระทบกับการแก้ไข

รักษ์เกษตร : โลกร้อน ผลกระทบกับการแก้ไข

วันอังคาร ที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม ปัจจุบันมีคนพูดถึงภาวะโลกร้อนอย่างมาก มันเป็นอย่างไรบ้างครับ และจะมีแนวทางแก้ไขเบื้องต้นอย่างไร

สมบัติ สุขสม อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี

คำตอบ

จากเวทีการสัมมนาต่างๆ ได้มีข้อเสนอให้รัฐบาลแก้ปัญหาโลกร้อน โดยให้ยึดหลักการแก้ไขปัญหาให้คำนึงถึงกลุ่มเป้าหมายต่างๆ ที่ชัดเจน ในการควบคุมภาวะโลกร้อน และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากกลุ่มเป้าหมายต่างๆ ที่เป็นตัวการสำคัญ ถึงเวลาแล้วที่จะต้องปฏิรูปและควบคุมการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยให้ยึดหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ภาวะโลกร้อน คืออะไร ภาวะโลกร้อน เป็นการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ ที่ทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกเพิ่มสูงขึ้น กิจกรรมต่างๆ ที่มนุษย์ก่อขึ้น ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน คือกิจกรรมที่ทำให้ปริมาณก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศเพิ่มมากขึ้น ได้แก่ การเพิ่มปริมาณก๊าซเรือนกระจกโดยตรง เช่น การเผาไหม้เชื้อเพลิง และการตัดไม้ทำลายป่าเป็นต้น

ภาวะโลกร้อนส่งผลต่อประเทศไทยอย่างมาก จากความผันแปรของภูมิอากาศมีผลต่อลักษณะอากาศทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทยก็มีสัญญาณที่บ่งบอกถึงผลกระทบที่เกิดขึ้น นั่นคือความรุนแรงของภัยธรรมชาติเพิ่มมากขึ้น เช่นในปี 2549 อุณหภูมิเฉลี่ยทั่วประเทศ สูงสุดเป็นอันดับ 1 ในรอบ 56 ปี ของประเทศ และได้มีการคาดว่าอุณหภูมิเฉลี่ยในปีต่อๆ ไป จะสูงกว่าค่าปกติประมาณ 1 องศาเซลเซียส

ผลกระทบที่เกิดขึ้นคือ การเพิ่มขึ้นของก๊าชเรือนกระจกทำให้บรรยากาศโลกกักเก็บพลังงานความร้อนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ความสมดุลของพลังงานโลกเปลี่ยนแปลงไปอุณหภูมิเฉลี่ยของบรรยากาศบริเวณผิวโลกสูงขึ้น คลื่นความร้อนเกิดบ่อยครั้งและรุนแรงขึ้น ฤดูกาลเปลี่ยน ปริมาณและการกระจายของน้ำฝนเปลี่ยนแปลงไประดับน้ำทะเลสูงขึ้น เนื่องจากน้ำแข็งขั้วโลกละลาย น้ำทะเลขยายตัว เกิดพายุและภัยพิบัติรุนแรงและถี่ขึ้น

แนวทางการปรับปรุงแก้ไขในเบื้องต้น

1. รักษาไว้ซึ่งสิ่งแวดล้อม และความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรดินแหล่งนํ้า และทรัพยากรอื่นๆ โดยให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรของท้องถิ่น

2. พัฒนา และปรับพฤติกรรมการบริโภคสู่สังคมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเน้นการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสมดุลด้วยการส่งเสริมให้ประชาชนทุกภาคส่วนน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำเนินชีวิต

3. เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรของภาคการผลิตและบริการ นำไปสู่สังคมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

4. เพิ่มขีดความสามารถของคนไทยโดยมุ่งพัฒนาองค์ความรู้ และระบบข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ

5. ส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และเป็นธรรม สนับสนุนการมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วนของสังคม อันประกอบด้วยภาครัฐ เอกชนวิชาการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และชุมชน
ในการพัฒนาและแก้ปัญหา

แนวทางการปรับปรุงภาวะโลกร้อนของภาครัฐควรเอื้อต่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ รวมทั้งพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง ส่งเสริมสิทธิชุมชนในการเข้าถึงการพัฒนาและใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างยั่งยืนอีกทั้งให้มีการปรับปรุงกฎหมายและกฎการบังคับต่างๆ ด้วย

 

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : ใช้จุลินทรีย์ EMอย่างรู้คุณค่า

Published October 12, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/445672

x

รักษ์เกษตร : ใช้จุลินทรีย์ EMอย่างรู้คุณค่า

วันอังคาร ที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม การใช้จุลินทรีย์สด หรือ EM สดคืออะไรครับ และมีวิธีใช้อย่างไรบ้างครับ

สุนทร อาจสุวรรณ อ.นาดี

จ.ปราจีนบุรี

คำตอบ

การใช้จุลินทรีย์สด หรือ EM สด คือการใช้จุลินทรีย์ (EM) จากโรงงานผลิต หรือผู้จำหน่ายที่ยังไม่ได้ทำการแปรสภาพ

วิธีใช้ EM สดมีดังนี้

1) เพื่อใช้กับพืช ทำเป็นปุ๋ยน้ำโดยให้ผสมน้ำในอัตรา 1:1,000 ให้ใช้ EM 1 ช้อนโต๊ะ กากน้ำตาล 1 ช้อนโต๊ะ: น้ำ 10 ลิตร ใช้ฉีดพ่นรดราด พืชต่างๆให้ทั่วจากดิน ลำต้น กิ่ง ใบ และนอกทรงพุ่ม สำหรับพืชผัก ให้ฉีดพ่นรดราดทุก 3 วัน ส่วนไม้ดอกไม้ประดับ เดือนละ1 ครั้ง การใช้จุลินทรีย์สดในดิน ควรมีอินทรียวัตถุปกคลุมด้วย เช่น ฟางแห้ง หรือใบไม้แห้ง เพื่อรักษาความชื้น และเป็นอาหารของจุลินทรีย์ต่อไป

2) เพื่อใช้กับสัตว์ โดยไม่ต้องผสมกากน้ำตาล ให้ผสม EM 1 ช้อนโต๊ะ :น้ำ 200 ลิตร ให้สัตว์กินทำให้แข็งแรง ผสม EM 1 ช้อนโต๊ะ : น้ำ 10 ลิตร ใช้พ่นคอกให้สะอาดกำจัดกลิ่น หากสัตว์เป็นโรคทางเดินอาหารให้กิน EM สด1 ช้อนโต๊ะ ผสมกับอาหารให้สัตว์กิน

3)เพื่อใช้กับสิ่งแวดล้อมให้ใส่ห้องน้ำ ห้องส้วมและในโถส้วมทุกวัน วันละ1 ช้อนโต๊ะ หรือสัปดาห์ละ 1/2 แก้ว จะช่วยให้เกิดการย่อยสลาย ไม่มีกาก ทำให้ส้วมไม่เต็ม ช่วยกำจัดกลิ่นได้ โดยการผสมน้ำและกากน้ำตาลในอัตราส่วน 1 :1 : 1,000 (EM 1 ช้อนโต๊ะ : กากน้ำตาล 1 ช้อนโต๊ะ : น้ำ 1 ลิตร) ฉีดพ่นทุก 3 วันส่วนการบำบัดน้ำเสีย 1: 1,000 หรือ EM 2 ช้อนโต๊ะ : น้ำ 200 ลิตร

4) เพื่อใช้กำจัดเศษอาหาร หรือทำน้ำหมักชีวภาพจากเศษอาหาร นำมาแก้ไขท่ออุดตัน ให้ใช้EM 1 ช้อนโต๊ะใส่ 5-7 วัน/ครั้ง และใช้วิธีฉีดพ่นเพื่อปรับสภาพอากาศในครัวเรือน

5) เพื่อใช้กำจัดกลิ่นในแหล่งน้ำให้ใช้ฉีดพ่นหรือราดรดลงไปในแหล่งน้ำ ให้ใช้ EM1 ลิตร:น้ำ 10 ลบ.ม.

6) เพื่อใช้กำจัดกลิ่นจากของแห้ง แข็ง มีความชื้นต่ำ แล้วแต่สภาพความแห้ง หรือความเหม็น โดย ผสมน้ำ1 : 100 หรือ 200 หรือ 500 ส่วนฉีดพ่น หรือราดรด

7) ใช้กำจัดกลิ่นขยะแห้งประเภทกระดาษ ใบตอง เศษอาหาร ให้ใช้ อัตรา EM 1 ส่วนผสมน้ำ 500 ส่วน หรือ EM 1 ลิตร : น้ำ 500 ลิตร ฉีดพ่นหรือราดรดในขยะ

จุลินทรีย์EM มีประโยชน์มากมาย เนื่องจากเป็นจุลินทรีย์ที่ไม่มีพิษภัย มีแต่ประโยชน์ ถ้าสามารถนำไปใช้ได้อย่างถูกต้อง และมุ่งเน้นการไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ทำให้การขยายการใช้ EM ไปสู่เกษตรกรอย่างปลอดภัย และได้ผลจริง เกษตรกรและผู้ที่สนใจ สามารถนำ EM ไปใช้ประโยชน์ได้หลายประการ สามารถใช้กับพืชทุกชนิดใช้กับการปศุสัตว์ใช้กับการประมงใช้กับสิ่งแวดล้อมทั้งยังช่วยลดต้นทุนการผลิตผลผลิตที่ได้ปลอดสารพิษและสารเคมี และมีผลผลิตที่ดี มีคุณค่าทางโภชนาการ ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : บริโภคพืชผักให้ปลอดภัยจากสารเคมี

Published October 6, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/444167

x

รักษ์เกษตร : บริโภคพืชผักให้ปลอดภัยจากสารเคมี

วันอังคาร ที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม พืชผักผลไม้ที่วางขายในปัจจุบัน ส่วนใหญ่มีการใช้สารเคมี เราจะมีวิธีการอย่างไร เพื่อให้บริโภคได้อย่างปลอดภัยครับ

สรรเสริญ จัตุรัส

อ.เมือง จ.สุรินทร์

คำตอบ

การทำความสะอาดพืชผักผลไม้ เพื่อลดและขจัดสารเคมีและสิ่งที่เจือปนออกไปก่อนการบริโภค จะมีวิธีที่ผู้บริโภคควรพิจารณา ตามความเหมาะสมของพืชผลชนิดนั้นๆ มีดังนี้

1. การปอกเปลือกหรือการลอกชั้นนอกของผักออก การลอกใบชั้นนอกออกจะปลอดภัยมากกว่า แล้วจึงล้างด้วยน้ำสะอาด เช่นผักต่างๆ แอปเปิ้ล แครอทกะหล่ำปลี อาจช่วยลดและกำจัดสารตกค้างที่พื้นผิวด้านนอกของพืชผลออกไป ในขณะเดียวกันก็อาจทำให้สูญเสียสารอาหารหรือแร่ธาตุที่สำคัญบางส่วนที่อยู่ในบริเวณนั้นไปด้วย

2. การล้างผักด้วยน้ำเปล่า โดยเปิดให้น้ำไหลผ่าน เด็ดผักเป็นใบๆ ใส่ตะแกรงโปร่งแล้วเปิดน้ำให้แรงพอประมาณ ใช้มือช่วยคลี่ใบผักและถูไปมาบนผิวใบของผัก หรือผลไม้ ทำให้นานนานประมาณ 2 นาที วิธีนี้ มีข้อเสียอยู่บ้างคือ ใช้เวลานานในการล้าง ใช้น้ำในปริมาณมาก และอาจยังมีสารเคมีบางอย่างตกค้างอยู่

3. การล้างด้วยน้ำเกลือ โดยใช้เกลือป่น 1 ช้อนโต๊ะ ผสมน้ำ 4 ลิตร แช่ผักผลไม้นาน 10 นาที แล้วจึงล้างออกด้วยน้ำสะอาด วิธีนี้อาจมีเกลือและรสเค็มเข้าไปอยู่ในผักหรือผลไม้ได้เช่นกัน

4. การใช้น้ำส้มสายชู ที่มีกรดน้ำส้มความเข้มข้น 5% ของกรดน้ำส้ม ผสมน้ำในอัตราส่วน 1:10 แช่ผักหรือผลไม้นาน 10-15 นาที โดยภาชนะที่ใส่ผักล้างไม่ควรเป็นพลาสติก จากนั้นจึงล้างออกด้วยน้ำสะอาด วิธีนี้ ผักอาจมีกลิ่นของน้ำส้มสายชูติดมา และผักบางชนิด เช่น ผักกาดเขียว ผักกาดขาว อาจมีการดูดรสเปรี้ยวจากน้ำส้มสายชูทำให้รสชาติเปลี่ยนไปบ้างได้

5. การใช้ด่างทับทิม ด่างทับทิมมีลักษณะเป็นเกล็ดแข็ง สีม่วง สามารถละลายในน้ำได้ ทำให้เกิดสีชมพูหรือม่วง เป็นสารประกอบประเภทเกลือ โดยใช้ปริมาณ 20-30 เกล็ด ผสมน้ำ 4 ลิตร แช่ผักไว้ประมาณ 10 นาที แล้วล้างด้วยน้ำสะอาด วิธีนี้ ถ้าหากใช้ด่างทับทิมในปริมาณมากเกินไป อาจเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินอาหารได้ และหากสูดดมไอระเหยของด่างทับทิมเข้าไปมากก็อาจทำให้ระบบทางเดินหายใจมีปัญหาได้ รวมถึงหากสารนี้เข้าตา อาจเสี่ยงทำให้ตาบอดได้

6. การใช้โซเดียมไบคาร์บอเนตหรือเบกกิ้งโซดา ให้ใช้ปริมาณ 1 ช้อนโต๊ะผสมน้ำอุ่น 1 กะละมัง หรือประมาณ 20 ลิตร แช่พืชผักนาน 15 นาที แล้วนำไปล้างออกด้วยน้ำสะอาด แม้ช่วยลดปริมาณสารพิษได้มาก แต่ข้อจำกัดของการใช้เบกกิ้งโซดา คือ มีส่วนผสมของโซเดียมอยู่จึงอาจถูกดูดซึมเข้าสู่ผักหรือผลไม้ และการได้รับเบกกิ้งโซดาในปริมาณมากเกินไปอาจทำให้ท้องเสียได้

7. การแช่ผักในน้ำยาล้างผักที่มีวางขายตามท้องตลาด โดยใช้ความเข้มข้นของน้ำยาประมาณ 0.3% ผสมลงในน้ำ 4 ลิตร แช่ผักนานประมาณ 15 นาที แต่ต้องทำด้วยความระมัดระวัง และศึกษาผลิตภัณฑ์ให้ถี่ถ้วนก่อนว่าน้ำยาล้างผักชนิดนั้นมีส่วนประกอบอะไรบ้าง เพราะบางส่วนผสมในน้ำยาล้างผักอาจแทรกซึมเข้าไปในผักและอาจเป็นอันตรายทำให้เกิดผลข้างเคียงต่อสุขภาพของผู้บริโภคได้

8. การต้มหรือลวกผักด้วยน้ำร้อน แม้อาจช่วยลดปริมาณสารพิษได้ เป็นวิธีที่ดีและปลอดภัย แต่จะทำให้ผักหรือผลไม้เสียคุณค่าทางโภชนาการไปกับน้ำและความร้อน เช่น วิตามินซี วิตามินบี 1ไนอะซิน เป็นต้น

วิธีการต่างๆ ดังกล่าวข้างต้นอาจช่วยลดปริมาณสารพิษ และลดความเสี่ยงในการเผชิญปัญหาสุขภาพจากสารตกค้างในพืชผลทางการเกษตรได้ แต่ผู้บริโภคก็ควรระมัดระวังในการเลือกบริโภคอาหารแต่ละชนิดอยู่เสมอ ใส่ใจและหลีกเลี่ยงความเสี่ยงด้วยการยินยอมเลือกซื้อผักผลไม้ที่ปลอดสารพิษ แต่มีราคาแพงกว่า และปรุงอาหารที่ถูกต้องเหมาะสมกับประเภทอาหารทั้งหมุนเวียนรับประทานอาหาร จะปลอดภัยต่อผู้บริโภคมากกว่า

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : 23 กันยายน 2562

Published September 25, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/442500

รักษ์เกษตร : 23 กันยายน 2562

รักษ์เกษตร : 23 กันยายน 2562

วันอังคาร ที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม จากปัญหาภาวะความเสื่อมโทรมสิ่งแวดล้อม อยากทราบว่า ระบบเกษตรแบบผสมผสาน มีส่วนช่วยแก้ไขอย่างไรบ้าง และมีประโยชน์อะไรบ้างครับ ขอบคุณครับ

สายฟ้า ทองสนาน

อ.ท่าวังผา จ.น่าน

คำตอบ

ระบบเกษตรผสมผสาน เป็นรูปแบบหนึ่งของระบบเกษตรกรรมที่มีกิจกรรม ตั้งแต่ 2 กิจกรรมขึ้นไปในพื้นที่เดียวกัน และกิจกรรมเหล่านี้ จะมีการเกื้อกูลประโยชน์ซึ่งกันและกัน ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง จึงเป็นระบบที่นำไปสู่การเกษตรแบบยั่งยืน สามารถแก้ไขปัญหาภาวะความเสื่อมโทรมสิ่งแวดล้อมได้ ทั้งยังก่อให้เกิดผลดีและประโยชน์ในด้านต่างๆ ดังนี้

1.ลดความเสี่ยงจากราคาผลผลิตที่ไม่แน่นอน ในการทำการเกษตรที่มีเพียงกิจกรรมเดียว และมีการผลิตเป็นจำนวนมาก ผลผลิตที่ได้เมื่อออกสู่ตลาดพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็นข้าว พืชไร่ ไม้ผล หรือพืชผัก เมื่อมีปริมาณเกินความต้องการของตลาด ย่อมทำให้ราคาของผลผลิตต่ำลง การแปรเปลี่ยนพื้นที่นาหรือไร่บางส่วนมาทำระบบเกษตรผสมผสานจะช่วยลดความเสี่ยงจากความผันแปรของราคาผลผลิตในตลาดลงได้ เนื่องจากเกษตรกรสามารถจะเลือกปลูกชนิดของพืชได้เอง และเลือกกิจกรรมให้สอดคล้องความต้องการของตลาดได้เป็นอย่างดี

2.ช่วยก่อให้เกิดพันธุ์พืชใหม่ๆการทำระบบเกษตรผสมผสาน ซึ่งจะมีกิจกรรมหลากหลายในพื้นที่เดียวกัน จะทำให้เกิดความหลากหลายทางพันธุ์พืชใหม่ๆ เกิดขึ้นในพื้นที่ มีความหลากหลายทางพันธุ์พืชใหม่ๆ เพิ่มขึ้นมากชนิดจากเดิมที่มีอยู่ ซึ่งจะช่วยทำให้ระบบนิเวศน์วิทยาในพื้นที่ดีขึ้น

3.ลดความเสี่ยงจากการระบาดของศัตรูพืช ในการปลูกข้าว หรือพืชไร่เพียงอย่างเดียว เกษตรกรจะมีความเสี่ยงจากการเกิดการระบาดของศัตรูพืชขึ้นอย่างมาก เช่น การระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล โรคใบหงิกอย่างรุนแรง ทำให้พื้นที่ปลูกข้าวทั่วประเทศ โดยเฉพาะในเขตพื้นที่ที่เกิดโรคระบาด ได้รับความเสียหายอย่างมาก เกษตรกรต้องประสบความสูญเสียโดยไม่มีรายได้จากกิจกรรมอื่นมาเจือจุนครอบครัวได้ ระบบเกษตรผสมผสานจะช่วยให้เกษตรกรมีรายได้จากผลิตผลอย่างอื่นอีกทางหนึ่ง

4.ช่วยกระจายการใช้แรงงาน ทำให้เกษตรกรมีงานทำตลอดปี เป็นการลดปัญหาการเคลื่อนย้ายแรงงานออกนอกภาคการเกษตร แก้ปัญหาคนว่างงาน เพราะระบบเกษตรผสมผสานจะรองรับแรงงานเหล่านี้ได้ ทั้งนี้เพราะระบบเกษตรผสมผสาน มีกิจกรรมหลายกิจกรรม แต่ละกิจกรรมมีการใช้แรงงานแตกต่างกันไป เมื่อรวมกิจกรรมต่างๆ เหล่านี้
ไว้ด้วยกันในระบบเกษตรผสมผสานจึงมีการใช้แรงงานมากขึ้น และช่วยให้มีการกระจายแรงงานไปตามกิจกรรมต่างๆ ตลอดปี

5.ช่วยก่อให้เกิดการหมุนเวียนของกิจกรรมต่างๆ ในไร่นา เป็นการช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรในไร่นา ไม่ให้เสื่อมสลายหรือถูกใช้ไปหมดอย่างรวดเร็ว เพราะระบบเกษตรผสมผสาน จะมีการเกื้อกูลประโยชน์ต่อกัน ระบบเกษตรผสมผสานที่มีการปลูกพืชที่มีความหลากหลายผสมผสานกันและมีการเกื้อกูลซึ่งกันและกันในลักษณะของการปลูกต่างระดับ โดยเลียนแบบลักษณะป่าธรรมชาติ จะทำให้เกิดความสมดุลของระบบนิเวศวิทยาให้เป็นไปอย่างเหมาะสม เกิดการหมุนเวียนของธาตุอาหารในระบบการควบคุมโรคและแมลงเป็นไปตามธรรมชาติ ลดการใช้สารเคมี และช่วยเพิ่มความยั่งยืนในการให้ผลผลิต เป็นต้น

6.ช่วยเพิ่มรายได้และกระจายรายได้ตลอดปี ระบบเกษตรผสมผสานที่มีกิจกรรมหลายกิจกรรมในพื้นที่เดียวกัน จะก่อประโยชน์ในด้านทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นและมีรายได้อย่างต่อเนื่อง ทั้งที่เป็นรายได้รายวันรายสัปดาห์ รายเดือน และรายได้ประจำฤดูกาล โดยมีรายได้ประจำวันจากการขายพืชผัก รายได้ประจำสัปดาห์จาการเพาะเห็ดฟางในช่วงฤดูแล้ง รายได้ประจำเดือนจากไม้ผลอายุสั้น เช่น กล้วย ฝรั่ง และรายได้ประจำฤดูกาลจากข้าว ข้าวโพด ถั่วเขียว ถั่วลิสง เป็นต้น

7.ช่วยทำให้คุณภาพชีวิตของเกษตรกรดีขึ้น การทำการเกษตรผสมผสานช่วยทำให้มีการกระจายการใช้แรงงาน ทำให้มีงานทำตลอดทั้งปี และมีการกระจายรายได้จากกิจกรรมต่างๆ เป็นการลดปัญหาการเคลื่อนย้ายแรงงานออกจากภาคการเกษตรไปสู่ภาคอื่นๆ เช่น ภาคอุตสาหกรรม ภาคการขายบริการต่างๆ

8.ช่วยให้เกษตรกรมีอาหารเพียงพอต่อการบริโภคภายในครัวเรือน ในการดำเนินระบบเกษตรผสมผสานที่มีหลายกิจกรรมช่วยทำให้เกษตรกรสามารถมีอาหารไว้บริโภคในครอบครัวครบทุกหมู่ โดยอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตจะได้จากข้าว ข้าวโพด อาหารประเภทโปรตีน จะได้จากไก่ ปลา พืชตระกูลถั่ว อาหารประเภทวิตามิน เส้นใยจากพืชผักผลไม้และเห็ดฟาง ช่วยทำให้เกษตรกรสามารถลดค่าใช้จ่ายค่าในการดำเนินชีวิตและมีการปรับปรุงยกระดับคุณภาพโภชนาการและสุขภาพของเกษตรกรในท้องถิ่นให้ดีขึ้น

รักษ์เกษตร : การปลูกบัว และการดูแลรักษา

Published September 24, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/440892

x

รักษ์เกษตร : การปลูกบัว และการดูแลรักษา

วันอังคาร ที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำถาม ผมอยากทราบความรู้เรื่องระบบเกษตรผสมผสาน ว่ามีการดำเนินการกันอย่างไรบ้างครับ

อนุมัติ เสียงพิณ

อ.แว้ง จ.นราธิวาส

คำตอบ

ระบบเกษตรผสมผสาน เป็นระบบที่มีการเพาะปลูกพืชหรือการเลี้ยงสัตว์ชนิดต่างๆ อยู่ในพื้นที่เดียวกันมีการเกื้อกูลประโยชน์ต่อกันและกันอย่างมีประสิทธิภาพโดยอาศัยหลักการอยู่ร่วมกันระหว่างพืช สัตว์ และสิ่งแวดล้อมอยู่ร่วมกันในรูปความสัมพันธ์ระหว่างพืชกับพืช พืชกับสัตว์ หรือสัตว์กับสัตว์ ให้ความสำคัญต่อกิจกรรมแต่ละชนิดอย่างเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคม มีการใช้แรงงาน เงินทุน ที่ดิน ปัจจัยการผลิตและทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ มีการนำวัสดุเหลือใช้จากการผลิตชนิดหนึ่งมาหมุนเวียนใช้ประโยชน์กับการผลิตอีกชนิดหนึ่งหรือหลายชนิด ภายในไร่นาแบบครบวงจร เช่น การเลี้ยงปลาในนาข้าว การเลี้ยงสัตว์บนบ่อปลา  การเลี้ยงผึ้งในสวนผลไม้ เป็นต้น จึงเป็นระบบที่ช่วยตอบสนองต่อการบริโภคหรือลดความเสี่ยงจากราคาผลิตผลที่มีความไม่แน่นอน

รูปแบบของระบบเกษตรผสมผสานการกำหนดวิธีการทำเกษตรผสมผสานมีหลายแบบ หากพิจารณาการแบ่งตามกิจกรรมที่ดำเนินการอยู่เป็นหลักมีดังนี้

1) ยึดกิจกรรมพืชเป็นหลักเป็นระบบป่าไม้-ไร่นา มีพืชเป็นรายได้หลัก

2) ยึดกิจกรรมเลี้ยงสัตว์เป็นหลัก เป็นระบบป่าไม้-เลี้ยงสัตว์ มีสัตว์เลี้ยงเป็นรายได้หลัก

3) ยึดกิจกรรมประมงเป็นหลัก เป็นระบบป่าไม้-เลี้ยงสัตว์น้ำมีสัตว์น้ำเป็นรายได้หลัก

4) ระบบเกษตรผสมผสานแบบไร่นาป่าผสมหรือวนเกษตรเป็นระบบเลี้ยงสัตว์-ป่าไม้-ไร่นา ที่มีการจัดการป่าไม้เป็นหลักร่วมกับการเกษตรทุกแขนง ประกอบด้วย การปลูกพืชเกษตรในสวนป่า และการปลูกพืชเกษตรร่วมกับการเลี้ยงสัตว์ในสวนป่า โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เป็นตัวกลางเพื่อผ่อนคลายความต้องการการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตรกรรมกับความต้องการป่าไม้ เพื่อควบคุมสิ่งแวดล้อมให้สามารถดำเนินการควบคู่กันไป โดยทั้งหมดนี้ต้องคำนึงถึงสภาพทางเศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรมประเพณี รวมทั้งช่วยพัฒนาความเป็นอยู่ของราษฎรที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ ระบบเกษตรผสมผสานที่ดีในแง่ของทรัพยากร ควรสามารถเพิ่มการซึมซับน้ำ รักษาน้ำใต้ดิน ลดการสูญเสียดิน ดังนั้น ลักษณะพันธุ์พืชที่ใช้ควรเป็นทรงพุ่มเพื่อลดความรุนแรงของเม็ดฝนที่ตกกระทบผิวดินสามารถรักษาสภาพดุลของสภาวะแวดล้อมให้เหมาะสมกับพืชที่ปลูกร่วม เช่น บังร่มเงา พายุ ฝน อีกทั้งควบคุมสภาพความชุ่มชื้นและอุณหภูมิ ให้ดี พันธุ์ไม้ที่ปลูกควรมีรากลึกพอที่จะสามารถหมุนเวียนธาตุอาหารในระดับที่ลึกขึ้นมาสู่บริเวณผิวดิน เป็นประโยชน์ต่อพืชรากตื้นที่ปลูกร่วม โดยรวมทั้งระบบควรให้ผลตอบแทนแก่เกษตรกรหลายด้าน เช่น ผลผลิตในรูปอาหาร ยารักษาโรค ไม้ฟืน ไม้สร้างบ้านรายได้ และอื่นๆ

สิ่งสำคัญที่สุดระบบเกษตรผสมผสาน ควรเป็นระบบที่มีการอนุรักษ์ดินและน้ำได้ดีปลูกพืชได้หลายสภาพแวดล้อม และง่ายต่อการปฏิบัติในสภาพของเกษตรกรมีอยู่ใน 4 ระบบใหญ่คือระบบป่าไม้-ไร่นา ระบบป่าไม้-เลี้ยงสัตว์ ระบบป่าไม้-เลี้ยงสัตว์น้ำและระบบเลี้ยงสัตว์-ป่าไม้-ไร่นา ซึ่งวิธีการนำแต่ละระบบไปประยุกต์ใช้ย่อมขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมต่างๆ ของพื้นที่เป็นเกณฑ์ด้วยนะครับ

นาย รัตวิ

รักษ์เกษตร : EM ที่รู้จักเบื้องต้น

Published September 24, 2019 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/local/439221

x

รักษ์เกษตร : EM ที่รู้จักเบื้องต้น

วันอังคาร ที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2562, 06.00 น.

คำตอบ

อีเอ็ม-EMเป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพและให้ประโยชน์ในทางเกษตรกรรม โดยกลุ่มจุลินทรีย์นี้ได้รับการคัดและเลือกสรรเป็นอย่างดีจากธรรมชาติที่มีประโยชน์ต่อพืช สัตว์ และสิ่งแวดล้อมมารวมกันEM คือ อะไร EM ย่อมาจาก Effective Microorganisms จากการค้นคว้าของเกษตรกร และผู้สนใจทางการเกษตร พบว่า จุลินทรีย์มีอยู่3 กลุ่มใหญ่ๆเท่าที่ทราบยังไม่สามารถแยกแยะได้ชัดเจนว่าเป็นจุลินทรีย์ตัวใด มีดังนี้

1)กลุ่มสร้างสรรค์ เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่เป็นโทษ ทำให้เกิดโรค มีประมาณ 10%

2)กลุ่มทำลาย เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่เป็นโทษ ทำให้เกิดโรค มีประมาณ 10%

3)กลุ่มกลางจุลินทรีย์กลุ่มนี้หากกลุ่มใดมีจำนวนมากกว่า กลุ่มนี้จะสนับสนุนหรือเข้าร่วมด้วยมีประมาณ 80%

การเพิ่มจุลินทรีย์ที่มีคุณภาพลงในดินก็เพื่อให้กลุ่มสร้างสรรค์มีจำนวนมากกว่า ซึ่งจุลินทรีย์เหล่านี้จะช่วยปรับปรุงโครงสร้างของดินให้กลับมามีพลังขึ้นมาอีกหลังจากที่ถูกทำลายด้วยสารเคมีจนดินตายไป จุลินทรีย์มี 2 ประเภทคือ 1) ประเภทต้องการอากาศ (Aerobic Bacteria)และ 2) ประเภทไม่ต้องการอากาศ (AnaerobicBacteria)จุลินทรีย์ ทั้งสองกลุ่มนี้ ต่างพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน และสามารถอยู่ร่วมกันได้

คุณลักษณะของ EMเป็นสิ่งมีชีวิต

1)จะต้องการที่อยู่ที่เหมาะสมไม่ร้อนเกินไป หรือเย็นเกินไป ให้อยู่ในอุณหภูมิปกติจะทำงานในที่มืดได้ดี จึงควรใช้ช่วงเย็นของวัน

2)ต้องการอาหารจากธรรมชาติเช่น น้ำตาล รำข้าว โปรตีน และสารประกอบอื่นๆ ที่ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต

3)เป็นจุลินทรีย์จากธรรมชาติ ที่ไม่สามารถใช้ร่วมกับสารเคมีและยาฆ่าเชื้อต่างๆ ได้

4)หาก EM เปลี่ยนเป็นสีดำ มีกลิ่นเหม็นเน่า ถือว่า EM ตาย ไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้อีก ให้นำ EM ที่เสียผสมน้ำ ใช้รดกำจัดหญ้าและวัชพืชที่ไม่ต้องการได้

5)ถ้าเก็บ EM ไว้นานๆ จะมีฝ้าขาวเหนือผิวน้ำ แสดงว่า EM พักตัว เมื่อเขย่าภาชนะฝ้าขาวจะสลายตัวกลับไปอยู่ในน้ำเหมือนเดิม สามารถนำไปใช้ได้อีก

6)เมื่อนำไปขยายเชื้อในน้ำและกากน้ำตาล จะมีกลิ่นหอม และเป็นฟองขาวๆ ภายใน 2-3 วัน ถ้าไม่มีฟอง น้ำนิ่งสนิท แสดงว่าการหมักขยายเชื้อยังไม่ได้ผล

หัวเชื้อ EM สามารถเก็บได้นานประมาณ 1 ปี โดยปิดฝาให้สนิทอย่าทิ้ง EM ไว้กลางแดด และอย่าเก็บไว้ในตู้เย็น เก็บรักษาไว้ในอุณหภูมิปกติทุกครั้งที่แบ่งไปใช้ต้องรีบปิดฝาให้สนิท เพื่อไม่ให้เชื้อโรค หรือจุลินทรีย์ในอากาศที่เป็นโทษเข้าไปปะปนการนำ EM ไปขยายต่อ
ควรใช้ภาชนะที่สะอาดและใช้ให้หมดในระยะเวลาที่เหมาะสมนะครับ

‘นาย รัตวิ’

%d bloggers like this: