‘เสน่ห์เที่ยว-เสน่ห์ไทย’ มิติใหม่เที่ยวตามรอยวิถีชุมชน

Published August 5, 2017 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/lady/263191

วันเสาร์ ที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2560, 06.00 น.

รัฐบาลมีนโยบายในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ประเทศไทยในยุค 4.0 (Thailand 4.0) ซึ่งธุรกิจท่องเที่ยวจะมีบทบาทสำคัญ
ในการสร้างรายได้และสร้างอาชีพ โดยองค์ประกอบสำคัญที่มีส่วนในการกระจายรายได้ไปสู่ชุมชนท่องเที่ยวและวิสาหกิจชุมชนก็คือ “สินค้าที่ระลึก” ซึ่งนักท่องเที่ยวมักจะแสวงหาสิ่งที่สะท้อนความเป็นท้องถิ่นหรืออัตลักษณ์ของสถานที่ที่ไปเยือน กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา จึงได้จัดทำ “โครงการพัฒนาสินค้าต้นแบบของที่ระลึกเพื่อการท่องเที่ยว” ด้วยการนำเสน่ห์ที่เป็นต้นทุนวัฒนธรรม อัตลักษณ์ประจำท้องถิ่น และภูมิปัญญาพื้นบ้านมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบและพัฒนาสินค้าที่ระลึกให้มีความร่วมสมัย และตรงกับความต้องการของนักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมาย ด้วยการสร้างแนวคิด “เสน่ห์เที่ยว เสน่ห์ไทย” ให้เกิดขึ้นในพื้นที่อย่างยั่งยืน ซึ่ง Thailand 4.0 ในบริบทของการท่องเที่ยว ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นเรื่องของนวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ที่สำคัญคือ ต้องมีจิตวิญญาณและเสน่ห์ของความเป็นวิถีถิ่นที่ทำให้นักท่องเที่ยวรู้สึกประทับใจ และอยากกลับไปเยือนซ้ำอีก ได้มีโอกาสพูดคุยกับผู้แทนชุมชน ในงานนิทรรศการ “เสน่ห์เที่ยว-เสน่ห์ไทย” ซึ่งกรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา จัดขึ้นเพื่อโชว์ผลิตภัณฑ์จากโครงการพัฒนาสินค้าต้นแบบของที่ระลึกเพื่อการท่องเที่ยวหลากหลายคอลเลคชั่น จำนวนกว่า 500 ชิ้นงาน จาก 18 แหล่งท่องเที่ยวนำร่องทั่วประเทศไทย

เริ่มจาก นันท์นภัทร แปทู ผู้แทนชุมชนบ้านพระบาทห้วยต้ม ต.นาทราย อ.ลี้ จ.ลำพูน เล่าว่า บ้านพระบาทห้วยต้มเป็นชุมชนปกาเกอะญอเล็กๆ เป็นชุมชนวิถีพุทธที่เดินตามรอยหลวงปู่ครูบาชัยยะวงศาพัฒนา (ครูบาวงศ์) ภิกษุผู้เป็นศูนย์รวมจิตใจ มีการทำบุญตักบาตรผักที่เดียวของประเทศไทยและของโลก มีหัตถกรรมเป็นอาชีพเสริม เช่น เครื่องเงินทอมือ และผ้าทอกี่เอว “สโลแกนของชุมชน คือ เครื่องเงินลือเลื่อง ถิ่นเมืองครูบา ผ้าทองามตา เด่นสง่าพระบาทห้วยต้ม คนที่มาเที่ยวจะได้ชมพระมหาธาตุเจดีย์ศรีเวียงชัย ดูวิถีชีวิตในชุมชน การย้อมผ้า สาธิตการทอผ้ากี่เอว การตีเครื่องประดับเงิน การตีมีดด้วยภูมิปัญญาพื้นบ้าน การทำยอดฉัตรโบราณ การเข้าร่วมโครงการพัฒนาสินค้าต้นแบบฯ ทำให้สามารถผลิตสินค้าแล้วขายให้กับนักท่องเที่ยว ผลิตภัณฑ์ที่โดดเด่นคือ การนำลายปักปกาเกอะญอที่มีลักษณะเป็นลายวงกลมเหมือนดอกไม้บาน และตกแต่งด้วยเม็ดลูกเดือย เช่น เสื้อยืด กระเป๋าผ้า พวงกุญแจ และที่เก็บหูฟัง”

ต่อด้วย “เพชรตะบอง ไพศูนย์”ประธานหมู่บ้านวัฒนธรรมไทดำ บ้านนาป่าหนาด ต.เขาแก้ว อ.เชียงคาน จ.เลย เล่าว่า ไทดำเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน มีถิ่นฐานดั้งเดิมอยู่ในแคว้นสิบสองจุไท อยู่บริเวณลุ่มน้ำทางตอนเหนือของประเทศเวียดนาม ส่วนบ้านนาป่าหนาดเป็นหมู่บ้านเดียวใน จ.เลย ประชากรเป็นชาวไทดำที่อพยพมาจากแขวงเชียงขวาง ประเทศลาว ตั้งแต่ปี 2448 เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่มีอายุกว่า 100 ปี “เราได้อนุรักษ์วัฒนธรรมไทดำไว้ มีบ้านที่สร้างขึ้นตามแบบเอกลักษณ์ดั้งเดิมของชาวไทดำ รวมทั้งเครื่องใช้ต่างๆ ในชีวิตประจำวัน มีการตีมีด การรวมกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองของชาวบ้าน คอลเลคชั่นขอกุดหรือจั่วบ้านซึ่งสถาปัตยกรรมเรือนไทดำโบราณที่บ่งบอกถึงสถานะทางสังคมของชาวไทดำโบราณมาออกแบบเป็นเสื้อยืด แก้วกาแฟ เครื่องประดับและหมวก ขอเชิญชวนให้มาศึกษาวิถีชีวิตชาวไทดำ สัมผัสชีวิตความเป็นอยู่ของชาวไทดำแบบโฮมสเตย์ก็ได้เช่นกัน”

ด้าน “นงลักษณ์ มณีรัตน์” ประธานวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรรักษ์เขาบายศรี ต.เขาบายศรี อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี บอกว่า ชุมชนเขาบายศรีเป็นชุมชนเก่าแก่ มีวิถีชีวิตเรียบง่ายแบบสังคมเกษตรกรรม การรักษาสวนผลไม้เก่าแก่ และพันธุกรรมพืชท้องถิ่น ทำให้ชุมชนสามารถสร้างเสน่ห์การท่องเที่ยวเชิงเกษตร “นักท่องเที่ยวจะอิ่มท้องและอิ่มใจกับกิจกรรมและบริการที่น่าสนใจ เช่น ชมสวนและเก็บผลไม้ด้วยตัวเอง ชมอุโมงค์เก็บน้ำใต้ดินภูมิปัญญาท้องถิ่น ชมต้นมังคุดโบราณ ทุเรียนร้อยปี แก้วมังกรสดๆ และนอนฟังเสียงจิ้งหรีดร้องที่โฮมสเตย์ในยามค่ำคืน เรามีผลิตภัณฑ์ที่เป็นเสน่ห์ของชุมชนจำหน่ายให้กับนักท่องเที่ยว เช่น คอลเลคชั่นมาสคอตทุเรียน-มังคุดร้อยปี ที่นำมาทำเป็นพวงกุญแจ แม่เหล็กติดโน้ต หมอนอิง และแก้วน้ำ เป็นตัวแทนถ่ายทอดคุณค่าของการเก็บต้นทุนเรียนและมังคุดอายุร้อยปี ช่วยให้นักท่องเที่ยวจดจำความเป็นอัตลักษณ์ของชุมชน”

ปิดท้ายกับ “โชติ อับดุลกะเดช” ผู้แทนชุมชนเกาะลิบง ต.เกาะลิบง อ.กันตัง จ.ตรัง บอกว่า เกาะลิบง เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดใน จ.ตรัง ประชาชนบนเกาะส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม เกาะลิบงได้รับการประกาศให้เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า จุดเด่นของเกาะลิบงคือ ความอุดมสมบูรณ์ของหญ้าทะเล บริเวณเกาะลิบงจึงเป็นที่อาศัยของพะยูนฝูงใหญ่ที่สุดของประเทศ รอบๆ เกาะมีสถานที่น่าเที่ยวชมหลายแห่ง ทั้งหาดตูบ แหลมจุโหย แหลมทวด แหลมโต๊ะชัย หาดหญ้าคา นอกจากนี้ยังเป็นถิ่นอาศัยของนกทะเลและนกชายเลนที่อพยพหนีหนาวเข้ามาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก “กิจกรรมท่องเที่ยวของลิบงเป็นการเรียนรู้วิถีชีวิตชุมชน ประมงพื้นบ้าน ตกปลา ตกปลาหมึก เก็บหอย เห็นวิถีของพะยูน เป็นพื้นที่มีพะยูนมากที่สุดในประเทศไทย เป็นเมืองหลวงของพะยูนด้วย มีการนำเอาพะยูนมาดีไซน์เป็นเสื้อยืด ตุ๊กตา กระเป๋าผ้า หมอนอิง และแก้วน้ำ คนในชุมชนจะมีรายได้เพิ่มขึ้น คนก็จะรู้จักเกาะลิบงมากขึ้น ซึ่งชาวบ้านบนเกาะลิบงยังคงมีวิถีชีวิตเรียบง่าย และตั้งมั่นที่จะอนุรักษ์ธรรมชาติเพื่อรักษาเกาะลิบงให้งดงามแบบนี้ตลอดไป”

การนำเสน่ห์ของแต่ละชุมชนมาดีไซน์เป็น “สินค้าที่ระลึก” เปรียบเสมือนเป็น “ทูต” หรือตัวแทนของแหล่งท่องเที่ยวที่บอกเล่า ถ่ายทอดเรื่องราวของแหล่งท่องเที่ยวไทยไปทั่วโลก มีส่วนสำคัญเป็นอย่างมากในการเปิดมุมมองใหม่ที่สะท้อนให้เห็นถึงเสน่ห์ที่
แท้จริงของอะเมซิ่งไทยแลนด์ ทั้งยังช่วยยกระดับแหล่งท่องเที่ยวให้มีคุณค่าด้านความทรงจำอีกด้วย

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: