ผกากรอง ไม้ประดับมีดอก สีสวย อาชีพที่ไม่ใช่โชคช่วย ของสาวเมืองสุพรรณ

Published April 6, 2017 by SoClaimon

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือเทคโนโลยีชาวบ้าน

http://info.matichon.co.th/techno/techno.php?srctag=05026151159&srcday=2016-11-15&search=no

วันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 ปีที่ 29 ฉบับที่ 635

ไม้ดอกไม้ประดับ

สุรเดช สดคมขำ

ผกากรอง ไม้ประดับมีดอก สีสวย อาชีพที่ไม่ใช่โชคช่วย ของสาวเมืองสุพรรณ

ผกากรอง เป็นพรรณไม้ทรงพุ่มขนาดเล็ก แตกกิ่งก้านสาขาออกรอบๆ ต้น สูงโดยเฉลี่ย 2-6 ฟุต ใบเป็นรูปไข่ ปลายใบแหลม พื้นใบมีสีเขียวเข้ม ใบดก ใบมีลักษณะสากระคายมือ โดยใบออกเป็นคู่ๆ สลับเรียงกันตามกิ่งก้าน ทำให้ดูเป็นพุ่มหนาทึบ

ดอกของผกากรองมีหลากหลายสีขึ้นอยู่กับชนิด เช่น มีดอกสีขาว เรียกว่า ผกากรองขาว หรือถ้าดอกเหลือง ก็เรียกว่า ผกากรองเหลือง เป็นต้น ดอกออกเป็นกระจุกรวมกันเป็นดอกเดียว ทรงคล้ายๆ กับดอกเข็ม โดยออกดอกตรงบริเวณส่วนยอดของกิ่ง ดอกมีมากมายหลายสี เช่น ดอกสีแดง สีเหลือง สีขาว สีม่วงอ่อน สีชมพู ซึ่งบางทีใน 1 ดอก สามารถเปลี่ยนได้มากกว่า 1 สี

ผกากรองจัดว่าเป็นพรรณไม้กลางที่ชอบแสงแดดจัด เวลาที่อยู่กลางแดดจะออกดอกสวยงามมาก สามารถปลูกได้กับดินทุกชนิด แต่จะชอบดินที่เป็นดินร่วนซุยหรือดินปนทรายมากกว่า โดยเฉพาะดินที่มีการระบายน้ำได้ดี

คุณประยูร พูลสวัสดิ์ อยู่บ้านเลขที่ 27/1 หมู่ที่ 10 ตำบลเขาพระ อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเกษตรกรที่ปลูกและขยายพันธุ์ผกากรองมาถึง 30 ปี ถือเป็นงานที่สร้างรายได้ให้กับเธอได้เป็นอย่างดี

จากมองเป็นอาชีพเสริม

ทำจนกลายเป็นอาชีพหลัก

คุณประยูร สาวผู้มากด้วยรอยยิ้มเล่าให้ฟังว่า ในสมัยก่อนตนมีอาชีพทำนารับจ้างทั่วไป ต่อมาในพื้นที่บริเวณนี้ได้เริ่มทำไม้ดอกไม้ประดับกันมากขึ้น โดยเฉพาะผกากรอง เธอจึงตัดสินใจทำบ้างโดยใช้เวลาว่างหลังจากทำนา

“ปกติเราก็ทำนา ทำสวน รับจ้างทั่วไป ต่อมาประมาณปี 2529 คนที่รู้จักมียอดกิ่งพันธุ์ดีที่ใช้สำหรับเสียบยอด เป็นพันธุ์ที่ปรับปรุงให้มีดอกซ้อนหลายชั้น ซึ่งเขาได้มาจากทางจังหวัดสิงห์บุรี พอใครๆ ทำแล้วขายดีเป็นที่นิยมสุดๆ คนก็เลยเริ่มทำกันมากขึ้น” คุณประยูร เล่าถึงความเป็นมา

การปลูกผกากรองให้สวยงามเป็นไปตามที่ตลาดต้องการนั้น จะต้องนำผกากรองที่เป็นยอดกิ่งพันธุ์ดีที่ผ่านการปรับปรุงพันธุ์แล้ว (คุณประยูรเรียกว่า ยอดเกษตร) มาเสียบกับต้นตอผกากรองป่าเสียก่อน เพื่อให้ไม้ภายใน 1 กระถาง มีสีดอกที่หลากหลายมากขึ้น

ต้นตอเน้นเป็นผกากรองป่า

ในขั้นตอนแรกก่อนที่จะทำการเสียบยอดผกากรอง ต้องทำการเตรียมต้นตอและยอดกิ่งพันธุ์ดีเสียก่อน ซึ่งต้นตอเป็นผกากรองป่าที่ต้องไปหาซื้อจากพื้นที่อื่น ที่มีขึ้นอยู่ในป่าดงตามจังหวัดต่างๆ ส่วนยอดกิ่งพันธุ์ดีเป็นยอดที่ปลูกกันไว้อยู่แล้ว โดยรอให้แตกยอดเยอะๆ แล้วจึงนำมาเสียบยอดกับต้นตอป่า

“ต้นตอนี่เราต้องไปขุดเอง แสวงหาทั่วไปหมด ไม่ว่าจะไปถึงโคราช แต่ที่หลักๆ ก็จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งต้นตอเป็นผกากรองป่า บางพื้นที่ก็เรียก ต้นสตางค์แดง พอเราได้ต้นผกากรองป่ามาแล้ว ก็เอามาชำให้แตกยอด ให้ระบบรากเดินให้ครบถ้วน ถึงจะเอามาเป็นต้นตอได้” คุณประยูร เล่าถึงการหาต้นผกากรองป่า

ก่อนที่จะทำการเพาะชำผกากรองป่าให้แตกยอด คุณประยูร บอกว่า ต้องนำต้นตอไปแช่น้ำอย่างน้อย 1 คืน ต่อจากนั้นนำไม้ไปปลูกใส่กระถางขนาด 11 นิ้ว ซึ่งวัสดุที่ใช้ปลูกเป็นดินที่หาได้ทั่วไปผสมกับกาบมะพร้าว โดยเน้นให้วัสดุปลูกโปร่ง ไม่อัดแน่นจนน้ำระบายออกไม่ได้

จากนั้นดูแลไปจนกว่าจะแตกยอด โดยในช่วงนี้จะรดน้ำเช้า-เย็น ประมาณ 3 วัน และวันถัดไปรดน้ำวันละ 1 ครั้ง ใช้เวลาประมาณ 7 วัน ต้นตอที่เพาะชำจะเริ่มแตกยอด ปล่อยไว้สักระยะแล้วจึงค่อยนำมาเป็นต้นตอสำหรับเสียบยอด

“พอเริ่มแตกยอดใหม่ ก็รอไปอีกสักระยะ จนกว่ายอดกิ่งพันธุ์ดีเราจะพร้อม แต่ถ้าทุกอย่างพร้อมก็สามารถเอาไปเสียบยอดได้เลย มีข้อแม้ว่ากิ่งพันธุ์ดีที่เราจะเอามาเสียบยอดกับต้นตอ ก่อนที่จะตัดมาเสียบ ช่วงนั้นเราก็จะบำรุงต้นด้วย จะมีการใส่ปุ๋ย ซึ่งเราต้องรอให้มันกินปุ๋ยหมดเสียก่อน และก็มียอดยาวๆ แล้วค่อยตัดยอดมาเสียบกับต้นตอป่า” คุณประยูร อธิบาย

ในขั้นตอนของการเสียบยอดนั้นจะนำต้นตอป่ามาตัดให้ยอดเรียบเสมอกัน ใช้มีดกรีดเปลือกลงมา 2-3 เซนติเมตร แล้วใช้มีดกรีดยอดกิ่งพันธุ์ดีให้เป็นรูปลิ่ม จากนั้นนำมาเสียบลงที่ต้นตอของผกากรองป่า ซึ่งการเสียบใช้ยอดมากหรือน้อยดูตามความใหญ่ของต้นตอ

นำเชือกฟางมาพันรอบบริเวณรอยต่อให้แน่น และนำถุงพลาสติกใสคลุมบริเวณยอด เพื่อป้องกันไม่ให้มีลมหรืออากาศเข้าภายใน มัดด้วยเชือกฟางให้แน่นที่บริเวณปากถุงพลาสติกอีกครั้ง

“กิ่งพันธุ์ดีที่เสียบบนต้นตอ ก็มีตั้งแต่ 3-5 กิ่ง ดูตามความเหมาะสม พอเราเสียบยอดพันธุ์ดีและคลุมด้วยพลาสติกดีแล้ว ก็เอาไม้ทั้งหมดมาวางในโรงเรือนที่ใต้ตาข่ายพรางแสง 80 เปอร์เซ็นต์ ช่วงนี้ก็รดน้ำดูตามความเหมาะสม อย่าให้แห้งมากเกินไป ประมาณ 1 อาทิตย์ ยอดที่เสียบกับต้นตอก็จะติดสนิท แล้วค่อยเอาถุงพลาสติกใสที่คลุมออก” คุณประยูร กล่าว

เมื่อนำถุงพลาสติกใสออกจากกิ่งที่เสียบยอดแล้ว ใส่ปุ๋ยสูตรเสมอ เช่น 15-15-15 หรือ 16-16-16 ทุก 7 วันครั้ง ดูแลไปอีกประมาณ 1 เดือน ไม้ก็จะเริ่มแตกเป็นทรงพุ่มพร้อมจำหน่ายได้

ขณะที่ไม้รอจำหน่ายอาจมีการระบาดของโรคและแมลง โดยเฉพาะเพลี้ยแป้ง หนอน และแมลงปีกแข็งบางชนิด ป้องกันด้วยการพ่นยากำจัดทุก 7 วันครั้ง เพื่อไม่ให้ยอดอ่อนถูกทำลาย

“ช่วงหน้าฝนนี่ต้องระวังที่สุดคือ เชื้อรา เวลาที่มันเป็น มันจะลามไปทุกต้น กิ่งจะเหี่ยวเรื่อยๆ เราต้องรีบแยกให้ไว ซึ่งพอช่วงที่ฝนมา เราจะรู้ด้วยประสบการณ์เลยว่าต้องทำอะไรบ้าง ก็จะป้องกันก่อน ถ้าเกิดแล้วเอาไม่อยู่ ไม้ชุดนี้จะเสียหายทั้งหมด ไม่สามารถเอากลับมาเป็นต้นตอได้อีก ต้องเอาไม้ทิ้งไปเลย” คุณประยูร เล่าถึงการป้องกันดูแลรักษาโรค

ตลาดส่วนใหญ่อยู่ที่คลองสิบห้า

และผู้ที่ผ่านมาในย่านนี้

เนื่องจากสถานที่ทำสวนไม้ประดับของคุณประยูร อยู่ติดกับทางหลวงหมายเลข 340 สุพรรณฯ-ชัยนาท ทำให้เป็นที่สังเกตได้ง่ายของผู้ที่ผ่านไปผ่านมาในย่านนี้ เมื่อมาเที่ยวหรือสัญจรผ่านมาก็จะแวะซื้อเพื่อนำไปเป็นไม้ประดับตกแต่งบ้านเรือน ส่วนตลาดที่ส่งจำหน่ายหลักๆ ก็คือ ตลาดต้นไม้คลองสิบห้า

“ผกากรองหลังจากเอามาเสียบยอดแล้ว ถือว่าเป็นไม้ประดับตกแต่งได้สวยงาม เพราะดอกที่เป็นสีขาว สีเหลือง มันมีกลิ่นหอมด้วย ซึ่งคนที่ซื้อก็จะชอบ ใน 1 กระถาง ต้องมีทรงพุ่มสัก 3 กิ่งขึ้นไป ซึ่งเดี๋ยวนี้ต้นตอที่จะมีหลายๆ กิ่ง ก็หายากขึ้นเรื่อยๆ ส่วนเรื่องของสีดอกก็ไม่เกี่ยงชอบทุกสี เพราะเวลาที่เราเสียบยอด เราก็จะเน้นให้ใน 1 พุ่ม มีดอกหลายสีสัน บางทีดอกก็เปลี่ยนสีเอง จากแดงเป็นส้มก็มี” คุณประยูร บอกถึงความต้องการของลูกค้า

ต้นผกากรองที่แตกยอดทรงพุ่มสวยพร้อมดอกซ้อนกันงามๆ กระถางไซซ์ 11 นิ้ว จำหน่ายราคาส่งอยู่ที่ 70 บาท และขนาดกระถางไซซ์ 12 นิ้ว ราคา 90 บาท ซึ่งราคาอาจมีขึ้นลงได้บ้างตามกลไกของตลาดหรือฤดูกาล สาเหตุที่จะทำให้มีราคาแพงเป็นเพราะหาต้นตอป่าได้น้อย ทำให้ปริมาณการผลิตมีน้อย

“เมื่อเปรียบเทียบกับราคาสมัยก่อนแรกๆ ที่มาทำ บอกเลยว่าเมื่อหลายสิบปีที่แล้วราคาดีมาก กระถางไซซ์ปีบอยู่ที่ 500 บาท พอมันมีมากเจ้าที่ทำเข้า ราคาก็ลงมาเรื่อยๆ เหลือ 100-200 บาท จนเป็นราคาปัจจุบันอย่างที่เห็น ซึ่ง 2 ปีผ่านมานี่ ยอมรับเลยว่าเศรษฐกิจแย่หน่อย แต่ก็ยังพอขายได้เรื่อยๆ” คุณประยูร พูดถึงเรื่องราคา

อุปสรรคของการปลูกผกากรองนั้น คุณประยูร บอกว่า จะเป็นเกี่ยวกับต้นตอป่าเสียเป็นส่วนใหญ่ เพราะถ้าได้ต้นตอที่ไปขุดมามีสภาพไม่สมบูรณ์ เช่น มีโรคติดมาด้วย เวลานำมาเป็นต้นตอทำให้ยอดกิ่งพันธุ์ดีติดได้ไม่สนิท เรียกง่ายๆ ว่า ต้นตอและยอดกิ่งพันธุ์ดีต้องสมบูรณ์ทั้งสองอย่าง

สำหรับท่านใดที่มีไม้ประดับชนิดนี้อยู่ที่บ้าน ต้นอาจเจริญเติบโตได้ไม่ดีหรือดอกไม่ค่อยสวยเหมือนช่วงแรกที่ซื้อมา คุณประยูร ให้คำแนะนำว่า

“อย่างแรกเลยที่จะแนะนำ คือต้องหมั่นดึงกิ่งแขนงที่เป็นของผกากรองป่าออกให้หมด ให้มันมีแต่ยอดที่ปรับปรุงพันธุ์แล้วเท่านั้น ซึ่งคนส่วนมากไม่ค่อยรู้เรื่องนี้ มันเลยทำให้กิ่งที่เราเอามาเสียบตายหมด ต่อไปก็เรื่องของแมลงศัตรูพืช ถ้าเจอก็ควรฉีดพ่นบ้างเพื่อป้องกัน ส่วนอันนี้ก็สำคัญคือ เรื่องปุ๋ย ต้องบำรุงให้บ้าง เท่านี้ผกากรองก็จะสวยเหมือนแรกๆ ที่ซื้อมาปลูกเลี้ยง ส่วนใครที่อยากทำเป็นอาชีพ ก็ต้องลองปลูกเลี้ยงดูก่อน เมื่อประสบผลสำเร็จแล้ว ก็ค่อยมาเริ่มเรียนรู้การเสียบยอด เรื่องตลาดก็ค่อยๆ หาไป ไม้เราสวยมีคุณภาพยังไงตลาดก็มีแน่นอน”

สำหรับท่านใดที่สนใจสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ คุณประยูร พูลสวัสดิ์ ที่หมายเลขโทรศัพท์ (084) 776-3104

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: